| AKDENİZ
BÖLGESİ
Akdeniz Bölgesi, Türkiye’nin 7 coğrafi
bölgesinden biri. Anadolu’nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır;
genişliği 120-180 km arasında değişir. Batı ve kuzey batısında Ege Bölgesi,
kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güney Doğu Anadolu Bölgesi, güneyinde
ise Akdeniz bulunur. Güneydoğudan Suriye ile komşudur.
Yüzölçümü 110.000km2 dolayındadır; Türkiye toplam alanının
yaklaşık %14’ünü kaplar. Kıyı uzunluğu doğuda Suriye sınırından batıda Dalaman
Çayına kadar 1542 Km’dir. Bölgenin batı sınırı daha batıdaki Karaağaç Koyuna
kadar uzanır. 1990 nüfus sayımı sonuçlarına göre Akdeniz bölgesinde 8 milyona
aşkın insan yaşamaktadır. Nüfus yoğunluğu km2’de 74 kişidir; bu da km2’de 73
olan Türkiye ortalamasına çok yakındır. Bölge nüfusunun %54’e yakın kısmı il
ve ilçe merkezlerinde, % 46 kadarı ise bucak merkezi ve köylerde yaşar
Akdeniz bölgesinin dağlık ve oldukça engebeli bir yapısı
vardır. Bölgenin yeryüzü şekillerinin ana çizgilerini Toroslar belirler.
Antalya Körfezi’nin iki yanında yer alan Batı Toroslar, Kuzeyde Göller
Bölgesinde birbirine yaklaşıp sıkışır. Teke Yarımadası’nın batısında beliren
Batı Toroslar, Taşeli Plato’suna kadar uzanır.
Genellikle kalker ve ofiyolitli kayalarından oluşan bu
dağlar kırıklı ve kıvrımlı bir yapı gösterir. Batı Torosların en yüksek
noktası Beydağlarındaki 3096 m’lik Kızlar Sivrisi Tepesidir. Göller
Bölgesi’nin kalker oluşumu, sarp dağlarının ortalama yüksekliği 2000-2005 m
arasındadır. Yüksek kütleler arasında Avlan, Gördes, Söğüt gibi karstik
kökenli çanak biçimli çukur alanlar vardır.
Bu kesim aynı zamanda düden, obruk, mağara, yer altı
dereleri, suyutan ve voklüz kaynakları gibi karstik şekiller bakımından da
zengindir.
Türkiye’nin, Beyşehir ve Eğridir gibi büyük tatlı su gölleri
buradadır. Batı Toroslar, dik eğimli yamaçlarından inen bol sulu akarsular
tarafından parçalanmış ve genellikle boylamasına uzanan derin vadiler ortaya
çıkmıştır.
Orta Toroslar, güney batıdaki Taşeli platosu ile kuzey
doğudaki Uzun Yayla arasında uzanır. Bu kesimdeki başlıca yüksek kütleler
batıdan doğuya doğru Bolkar Dağları, Aydos Dağları, Aladağlar, Tahtalı Dağlar
ve Binboğa Dağlarıdır.
Orta Torosların en yüksek noktası Aladağlar’da 3756 m’ye
yetişen Demirkazık Tepesidir. Orta Toroslar Uzun Yayla’da 1500m
yüksekliğindeki bir platoya dönüşür. Orta Toroslar kuzey-güney doğrultusunda
akan bol sulu akarsular tarafından parçalanmıştır. Göksu, 130 km uzunluğundaki
Limonlu Çayı, Tarsus çayı bunların başlıcalarıdır. Bu akarsular kalker
oluşumlu dağlar arasında, derinliği 1000m’yi bulan vadiler açar ve yörenin
yüzey şekillerinin sert bir görünüm almasına neden olur.
Nur Dağları, Toroslar dağ sisteminin en güneyindeki bölümünü
oluşturur ve İskenderun Körfezinin doğusunda dik bir duvar gibi yükselir.
  
Bölgede genelde yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve
yağışlı geçen Akdeniz iklimi egemendir. Ancak yüksekliğe bağlı olarak iklim
özellikleri oldukça önemli farklılaşmalar gösterir.
Dağların denize bakan yamaçlarında ve arkalarında çukur
alanlar ise karasal etkilerin arttığı bir iklim tipine rastlanır. Gene de
Akdeniz’in etkisi nedeniyle bu kesimlerdeki iklim, İç Anadolu’daki kadar
şiddetli karasal özellikler taşımaz. En sıcak ay ortalaması kıyılarda 27-28°,
iç kısımlar 23-25° dir; en soğuk ay ortalaması ise kıyıda 10° dolayında iken
iç kısımlarda 1,5-2° kadar iner. Benzer biçimde, yıllık ortalama sıcaklık
kıyılarda 18-20°, iç kısımlarda ise 12-14° kadardır.  
 
|
